CaTS – Tiosiarczan wapnia dostępny dla roślin

Prawidłowe zaopatrzenie roślin uprawnych we wszystkie składniki pokarmowe ma decydujący wpływ na ich wzrost oraz na wysokość i jakość plonu. O skuteczności nawożenia wapniem i siarką decyduje forma, w jakiej pierwiastki te występują w nawozach.

Większość rolników dba o prawidłowy odczyn gleby, dobre zaopatrzenie upraw w azot, fosfor, potas, magnez i mikroskładniki. Producenci rzepaku pamiętają oczywiście o odpowiednim zaopatrzeniu plantacji także w siarkę. Wielu rolników zapomina jednak o nawożeniu wapniem, który jest bardzo ważnym składnikiem pokarmowym.Drugim bardzo ważnym i również niedocenianym składnikiem pokarmowym jest siarka. Potrzeby nawozowe upraw na ten składnik wzrastają w ostatnich latach w związku z ograniczeniem emisji dwutlenku siarki przez przemysł. Według GUS w 1980 roku emisja dwutlenku siarki wynosiła mniej więcej 4 mln ton, a w 2010 roku już tylko około 1,1 mln ton. Jest to związane z działaniami proekologicznymi i ochroną środowiska. Optymalny dla prawidłowego wzrostu roślin poziom siarki w podłożu wynosi 20–40 mg/l gleby.

Niedoceniane składniki
Powszechna jest wiedza na temat roli wapnia w poprawie odczynu i struktury gleby. Aby rośliny mogły pobrać wapń, musi on występować w glebie w dostatecznej ilości i w łatwo dostępnej dla nich formie. Z prowadzonych przez Agrosimex badań wynika, że bardzo często nawet w glebach o uregulowanym odczynie, wynoszącym 6,5 i więcej, zawartość przyswajalnego wapnia jest bardzo niska. Najniższy zanotowany przez nas poziom to 58 mg Ca/l gleby, a najwyższy – 4360 mg Ca/l gleby. Jednak zdecydowana większość badanych gleb ma zawartość wapnia
odżywczego w przedziale 210–500 mg/l. Dla porównania warto przypomnieć, że optymalny poziom wapnia odżywczego dla większości upraw warzywniczych wynosi 1000–1500 mg/l gleby.

Wpływ CaTS na jakość liści szpinaku. Oprysk doglebowy CaTS 100l/ha, McDonalds, Australia, 2017

  Ilość i masa uszkodzonych liści (g) Ilość i masa uszkodzonych liści(%)
CaTS 3,1 2,5
Kontrola 24,8 21,0

Wpływ fertygacji nawozem CaTS Tiosiarczan wapnia na plonowanie papryki odmiany Luzon, Rdzuchów, Fertico, 2016 rok

Kombinacja Plon papryki w kg/poletko Wzrost plonu w %
Kontrola 140,01 -
ASX CaTS 1x20l/ha 156,92 +12%

 

Rola wapnia 
Jest składnikiem budulcowym ścian komórkowych, związków pektynowych (protopektyn) i blaszki środkowej – dzięki czemu budowa tkanek jest stabilna. Wpływa na właściwą gospodarkę hormonalną roślin. Kontroluje właściwą strukturę i funkcjonowanie błon cytoplazmatycznych oraz organelli, tj. jądro i mitochondria. Wpływa na podziały komórek, ich wzrost oraz funkcjonowanie. Działa odwadniająco na koloidy plazmy. Jest składnikiem enzymów oddechowych. Wpływa na pobieranie składników pokarmowych przez korzenie. Wpływa na otwieranie i zamykanie aparatów szparkowych,dzięki czemu rośliny w niekorzystnych warunkach ograniczają transpirację i poprawiają efektywność gospodarki wodnej.

Zapotrzebowanie na siarkę
Siarka jest łatwo wymywana z gleby – roczne straty wynoszą 30–70 kg/ha. Rośliny uprawne – w zależności od gatunku – pobierają od 12 do 35, a nawet do 80 kg siarki (S) z ha rocznie. Rośliny o dużym zapotrzebowaniu na siarkę: (>50 kg S/ha) – rośliny krzyżowe: rzepak, brokuł, jarmuż, kalafior, kalarepa, kapusta, rzodkiewka, oraz warzywa liliowate: cebula, czosnek, por. Rośliny o średnim zapotrzebowaniu na siarkę (20–50 kg S/ha) – motylkowe wieloletnie, strączkowe: bób, groch, fasola, soja, łubin, kukurydza, ziemniaki, burak ćwikłowy, cukrowy i pastewny,
Rośliny o małym zapotrzebowaniu na siarkę (<20 kg S/ha) – zboża.

Wpływ nawożenia dolistnego nawozem CaTS Tiosiarczan wapnia na strukturę plonu ziemniaków Innovator, Fertico, 2016 rok

Kombinacja Plon w kg/poletko >80mm 60–80 mm 40–60 mm <40 mm
Kontrola 54,75 3,45 13,66 28,9 4,3
ASX CaTS 4 x 6 l/ha 64,5 5,85 27,7 28,85 2,1

Rola siarki 
Siarka odpowiada za przemiany azotu w roślinie. Jest składnikiem aminokwasów (metionina, cystyna i cysteina).
Odpowiada za zmniejszenie udziału niebiałkowych form azotu w roślinie (obecność cysteiny warunkuje aktywność reduktazy azotanowej). Aktywuje gospodarkę energetyczną roślin oraz ich mechanizmy obronne poprzez zwiększoną produkcję fitoaleksyn i glutationu, który jest prekursorem zapachu i smaku (szczególnie ważny w uprawie cebuli – dobre zaopatrzenie w siarkę łagodzi smak cebuli); glutation wspomaga też regenerację uszkodzonych tkanek. Jest składnikiem witaminy B1(tiamina), odpowiedzialnej m.in. za metabolizm węglowodanów,
i H (biotyna). Bierze udział w reakcjach enzymatycznych odpowiedzialnych za biologiczne wiązanie azotu
atmosferycznego przez bakterie brodawkowe, redukuje azotany do amoniaku oraz uczestniczy
w procesie fotosyntezy (ferrodoksyna). Wpływ na syntezę ligniny oraz kwasów tłuszczowych (siarka jako składnik koenzymu A stanowi przenośnik grup acylowych). Wpływa na kumulację skrobi w ziemniakach. Podnosi walory smakowe i zapachowe niektórych produktów roślinnych (cebula, czosnek) przez obecność w lotnych związkach, takich jak tioestry alifatyczne, polisiarczki, sulfotlenki. Zwiększa odporność roślin na choroby i szkodniki – właściwości bakteriobójcze i grzybobójcze ma między innymi aliacyna obecna w czosnku.

CaTS – jedyny taki nawóz
Obecnie jedynym na polskim rynku nawozem, który łączy w sobie wapń i siarkę – dwa bardzo ważne dla wzostu roślin uprawnych składniki pokarmowe – w płynnej formie jest CaTS Tiosiarczan wapnia. Zawiera on 9% CaO, tj. 112 g w 1 litrze, i 25% SO3, tj. 312 g/l w postaci tiosiarczanu wapnia. Nawóz ten jest doskonałym źródłem łatwo i szybko dostępnych siarki i wapnia.Ogromną zaletą tiosiarczanu wapnia jest jego wpływ na zmniejszenie zasolenia gleb. CaTS dzięki swoim zaletom jest coraz bardziej popularny w nawożeniu warzyw. Można go stosować:
w formie oprysku doglebowego lub za pomocą węży rozlewowych razem z RSM i KTS Tiosiarczanem potasu, do fertygacji i irygacji warzyw, do nawożenia dolistnego. Wprowadzenie do programów nawożenia warzyw nawozu CaTS jest jednym z warunków uzyskania wysokich i dobrych jakościowo plonów oraz zmniejszenia strat podczas przechowywania.Tiosiarczan wapnia jest świetnym stabilizatorem azotu w glebie, zapobiega nadmiernym stratom azotu, zwiększa jego dostępność dla roślin, podnosi zawartość białka w roślinach. CaTS działa na przemiany azotu na 2 poziomach – jego stosowanie hamuje straty związane z ulatnianiem się azotu (amoniaku) oraz optymalizuje proces nitryfikacji, dzięki czemu następuje ograniczenie strat azotu związanych z wymywaniem. Poprawa wykorzystania azotu z nawozów mineralnych nabiera nowego znaczenia w związku z wejściem w życie przepisów
dyrektywy azotanowej. Stosowanie CaTS obniża poziom szkodliwych azotanów w roślinach. Środek usprawnia infiltrację wody, zwiększa odporność roślin na stres wodny, aktywizuje życie biologiczne gleb. Poprawia też strukturę gleby i jej napowietrzenie oraz wpływa na rozwój systemu korzeniowego roślin. Tiosiarczan wapnia ma niezwykłe właściwości zwiększające dostępność dla roślin potasu, magnezu, fosforu, żelaza, manganu i cynku. Stosowanie CaTS sprawia, że rośliny oszczędzają energię potrzebną na pobieranie składników pokarmowych
i mogą ją wykorzystać do innych procesów życiowych, co jest szczególnie ważne wczesną wiosną, w okresach niskich temperatur.

Wpływ nawożenia dolistnego nawozem CaTS (4 x10 l/ha) na jakość i wysokość plonu kapusty białej,
SADEF, Francja, 2008 rok

  Kontrola CaTS® (4 x 10 l/ha) oprysk dolistny
Koncentracja Ca w liściach % 2,54 2,83 (+11,4%)
Plon t/ha 84,2 84,3 (+0,1%)
S – koncentracja w kapuście podczas zbiorów % 0,35 0,43 (+22,8%)
Ca – koncentracja w kapuście podczas zbiorów % 0,87 0,96 (+10,6%)
Okres trwałości handlowej – dni 21 52 (+147%)

Ze świata
W USA i Holandii bardzo popularne jest stosowanie nawozu CaTS w uprawie cebuli w celu poprawy jej walorów smakowych – złagodzenia ostrości (dostarcza się łatwo dostępnej siarki) – oraz zmniejszenia strat podczas przechowywania (ograniczenie aktywności enzymów oddechowych dzięki dostarczeniu łatwo dostępnego wapnia).

 

Krzysztof Zachaj