Kompleksowa ochrona marchwi 馃鈥撀爋d siewu do zbioru

Marchew jest jednym z warzyw korzeniowych, kt贸re ciesz膮 si臋 najwi臋ksz膮 popularno艣ci膮. Jest bogata w witaminy i sk艂adniki od偶ywcze. Doskonale nadaje si臋 zar贸wno do bezpo艣redniego spo偶ycia, jak i do przetw贸rstwa. Obecnie konsumenci oraz przetw贸rnie stawiaj膮 rolnikom wysokie wymagania co do wygl膮du i zdrowotno艣ci warzyw. Dotyczy to kalibra偶u i wyr贸wnania korzeni oraz zawarto艣ci niekorzystnych dla zdrowia zwi膮zk贸w chemicznych czy pozosta艂o艣ci pestycyd贸w.

Karolina Jazic

Marchew pora偶ona przez nicienie
Marchew pora偶ona przez nicienie

Na jako艣膰 i wysoko艣膰 plonu marchwi wp艂yw ma wiele czynnik贸w. Na pocz膮tku trzeba dobra膰 odmian臋 odpowiedni膮 do obranego kierunku produkcji. Bierze si臋 tak偶e pod uwag臋 jej wczesno艣膰 w zale偶no艣ci od tego, kiedy chce si臋 uzyska膰 towar, oraz to, czy b臋dzie magazynowany. Wa偶n膮 rol臋 odgrywa r贸wnie偶 wyb贸r stanowiska oraz spos贸b uprawy. Marchew zaleca si臋 sia膰 na redlinach lub podwy偶szonych zagonach, poniewa偶 uprawa na p艂ask daje zazwyczaj kr贸tsze i gorsze jako艣ciowo korzenie. Czynnikiem buduj膮cym plon jest oczywi艣cie nawo偶enie, natomiast ochrona pozwala na utrzymanie plantacji w jak najlepszej zdrowotno艣ci. Nie zawsze jednak producenci decyduj膮 si臋 na zabiegi jeszcze przed wysiewem nasion, a okazuje si臋, 偶e opryski wykonane w tym czasie mog膮 wyeliminowa膰 problemy w p贸藕niejszym etapie. Jak zatem post臋powa膰 i na czym skupi膰 si臋, planuj膮c program ochrony?

Przed siewem marchwi

Wschodz膮ce siewki marchwi
Wschodz膮ce siewki marchwi

Produkuj膮c wysokiej jako艣ci marchew, nale偶y zwr贸ci膰 uwag臋 na pewne aspekty ochrony jeszcze przed siewem nasion, by w p贸藕niejszym czasie unikn膮膰 problem贸w z niekt贸rymi agrofagami. Chc膮c ograniczy膰 zagro偶enie ze strony chor贸b odglebowych, warto zastosowa膰 Xilon WP. Ten 艣rodek zawieraj膮cy Trichoderm臋 asperellum, szczep T34, dzia艂a przeciwko takim patogenom, jak Fusarium spp. i Pythium spp. Ponadto badania wykaza艂y tak偶e jego antagonistyczne dzia艂anie na sprawc臋 zgnilizny twardzikowej. Jest to choroba szczeg贸lnie gro藕na, je艣li towar po zbiorach jest przechowywany. Xilon WP stosuje si臋 przed wysiewem nasion w dawce 0,25 kg/ha, nast臋pnie nale偶y go wymiesza膰 z gleb膮. Przy cz臋stej uprawie warzyw korzeniowych powszechnym problemem s膮 nicienie 鈥 guzaki, korzeniaki, szpileczniki itp. Opr贸cz obni偶enia plonu powoduj膮 r贸偶nego rodzaju deformacje korzeni, zmniejszaj膮c ich warto艣膰 handlow膮. W celu ich zwalczania mo偶na zastosowa膰 Velum Prime w dawce 0,625 l/ha z ilo艣ci膮 wody w przedziale 200鈥1000 l/ha 鈥 po aplikacji 艣rodek trzeba wymiesza膰 z gleb膮. Fluopyram zawarty w produkcie opr贸cz w艂a艣ciwo艣ci nicieniob贸jczych wykazuje dzia艂anie grzybob贸jcze, dlatego nie zaleca si臋 jednoczesnego stosowania go na polu, na kt贸rym aplikuje si臋 preparat biologiczny oparty na grzybach, taki jak Xilon WP. Okres przed siewem to tak偶e moment, w kt贸rym nale偶y wzi膮膰 pod uwag臋 zastosowanie insektycydu Belem 0,8 MG, kt贸ry zwalcza 偶eruj膮ce na korzeniach szkodniki, takie jak po艂y艣nica marchwianka. Produkt ten ma form臋 mikrogranulatu, kt贸ry aplikuje聽si臋 bezpo艣rednio do gleby, w dawce 12聽kg/ha, podczas siewu nasion. 呕eruj膮ce w pocz膮tkowym okresie wzrostu marchwi larwy po艂y艣nicy potrafi膮 wyrz膮dzi膰 znaczne szkody, powoduj膮c wypadanie ro艣lin. Szkodnik po zetkni臋ciu z umieszczon膮 w glebie granul膮 艣rodka ginie, dzi臋ki czemu zmniejsza si臋 jego populacja.

Zgnilizna twardzikowa na korzeniu marchwi
Zgnilizna twardzikowa na korzeniu marchwi

Kr贸tko po siewie marchwi

Ochron臋 herbicydow膮 zaleca si臋 rozpocz膮膰 od wczesnego zabiegu posiewnego, czyli przed wschodami ro艣lin. To pomo偶e przyhamowa膰 wzrost chwast贸w od samego pocz膮tku. W tym celu mo偶na wykona膰 oprysk mieszanin膮 substancji czynnych. Dobrym rozwi膮zaniem jest po艂膮czenie Pendiganu Strong 400 SC (pendimetalina) z Vernalem 250 EC (flurochloridon) w obni偶onych dawkach (odpowiednio 1,5鈥2聽l/ha + 0,7鈥1聽l/ha), dostosowuj膮c ilo艣ci do klasy bonitacyjnej gleby oraz do zawarto艣ci pr贸chnicy. Zabieg najlepiej wykona膰 do 2鈥3聽dni po siewie. W przypadku konieczno艣ci wykonania korekty na wt贸rne zachwaszczenie oprysk mo偶na zrobi膰 od 2. li艣cia w艂a艣ciwego marchwi. Herbicydy przeznaczone do stosowania w tej fazie to m.in.: Bandur 600聽SC, Fantasia 800 EC i Sencor Liquid 600聽SC. Mo偶na stosowa膰 je solo lub w mieszaninach w obni偶onych dawkach 鈥 w zale偶no艣ci od gatunk贸w i wielko艣ci chwast贸w wyst臋puj膮cych na polu. Do zwalczania tych聽jednoli艣ciennych dost臋pne s膮 graminicydy Select Super聽120聽EC (kletodym) lub Leopard Extra聽05聽EC (chizalofop-Petylowy). Pierwszy z nich zarejestrowany聽jest聽w fazie聽BBCH聽12鈥19 (w dawkach 0,8鈥2 l/ha), natomiast drugi od BBCH 12聽do聽14, z mo偶liwo艣ci膮 stosowania od 1 do 3聽l/ha. Wy偶sze聽z podanych dawek aplikuje si臋 do niszczenia perzu w艂a艣ciwego, w czasie, gdy聽ma on聽4鈥6 li艣ci.

Produkuj膮c wysokiej jako艣ci marchew, nale偶y zwr贸ci膰 uwag臋 na pewne aspekty ochrony jeszcze przed siewem nasion, by w p贸藕niejszym czasie unikn膮膰 problem贸w z niekt贸rymi agrofagami.

W pe艂ni wegetacji

Kolejn膮 istotn膮 kwesti膮 jest ochrona przed chorobami i szkodnikami marchwi. Nale偶y zadba膰 o zdrowotno艣膰 zar贸wno korzeni, jak i naci marchwi. Li艣cie s膮 niezb臋dne do budowania plonu, a tak偶e u艂atwiaj膮 zbi贸r. G艂贸wnymi patogenami atakuj膮cymi marchew s膮 sprawcy m膮czniaka prawdziwego i alternariozy. Pierwszy z nich pora偶a wiele ro艣lin z rodziny selerowatych. Do zaka偶enia wystarczy okresowe zwil偶enie li艣ci, np. rosa, a szybki rozw贸j choroby nast臋puje w pogodne i suche lato. M膮czniak prawdziwy objawia si臋 m膮czystobia艂ym nalotem grzybni po obu stronach blaszki li艣ciowej. Prowadzi do zasychania i zamierania zainfekowanej tkanki. Gro藕n膮 chorob膮 jest tak偶e alternarioza, kt贸ra opr贸cz naci (br膮zowoczarne, drobne plamy) atakuje korzenie, powoduj膮c w ich g贸rnej cz臋艣ci ciemne, suche i wkl臋s艂e plamy, co cz臋sto ujawnia si臋 dopiero w przechowalni. Intensywnie rozprzestrzenia si臋 w wy偶szych temperaturach (25鈥30C), przy umiarkowanej wilgotno艣ci powietrza. W sezonie nale偶y regularnie lustrowa膰 plantacje w poszukiwaniu pierwszych oznak infekcji, zw艂aszcza na najstarszych i najs艂abszych li艣ciach. Przeciwko obu chorobom nale偶y stosowa膰 naprzemiennie preparaty oparte na r贸偶nych substancjach czynnych. Dobrze sprawdzaj膮 si臋 Hajmon 250 EC, Zato 50 WG, Luna Experience 400 SC, Signum 33 WG, Switch 62,5 WG czy te偶 Scorpion 325 SC. Najwa偶niejszymi szkodnikami atakuj膮cymi marchew s膮 wspomniana ju偶 po艂y艣nica marchwianka oraz bawe艂nica topolowomarchwiowa. Przeciwko tej drugiej jedynym zarejestrowanym 艣rodkiem jest Movento 100 SC. Zawiera on d艂ugo dzia艂aj膮cy spirotetramat, zwalczaj膮cy tak偶e inne gatunki mszyc wyst臋puj膮cych na marchwi.